Het gebeurt niet vaak, dat de auteur zelf een tip krijgt voor een bepaalde kunstenaar. Meestal gaat de auteur zelf naar tentoonstellingen, om daar de kunstenaars te volgen. Toch was dit hetgeen wat er gebeurde, zo’n twee maanden geleden.
Een selectie van de werken van Climsy. (bron: Instagram, @climsy.artist)
Op zondag 21 juni kreeg de auteur een verhaal te horen van een goede vriend van hem, die anoniem wil blijven. Hij briefte hem over Climsy. Climsy zou een kunstenaar zijn, die uit de omgeving van Zwitserland zou komen. Net als Banksy wilde hij anoniem blijven (wat Banksy trouwens niet is gelukt). Maar waar de Brit gefocust was op het kapitalisme, is Climsy meer op de klimaatcrisis gericht.
Kenmerken
Wat kenmerkend is aan deze anonieme kunstenaar, zijn de houten lijsten, met daarin schetsen van houtskool. Deze grondstof, bekend van de briketten bij de barbecue, maar ook van de krijtjes, kent maar één tint: grijs. Met die grijstinten kun je hele werelden creëren, zo ook zelfs met vegen. Ware het niet dat Climsy’s werelden niet zomaar wereldjes zijn – de bol heeft een prominente hoofdrol. Hij maakt allerlei zaken door. Soms wordt hij geplet, soms gaat hij ergens in op.
Maar de wereldbol staat, met de rest van elke tekening, altijd ergens voor. Of het nou gaat om de positie van Donald Trump, of om de Sagrada Familia. Zelfs Banksy’s werk komt terug als iconografie. Het lijkt erop, alsof er impliciete waarschuwingen worden gegeven. Bijvoorbeeld dat de aarde niet zonder meer 8 miljard mensen aan zou kunnen.
Andere makers
Toch staat het werk van Climsy niet op zichzelf. Het is ook wel kenmerkend voor de maker, dat de boodschap er bovenop ligt. Bij sommige kinstenaars ligt dat soms anders. Denk maar aan Lorenzo Quinn. Klimaat speelt in diens werk ook een rol, maar dan slechts zijdelings. Het zijn eerder de grote handen, die een rol spelen in Quinns werk. In 2017 waren die armen te zien, in een van de grachtjes in het Italiaanse Venetië tijdens La Biennale di Venezia. Anders dan Climsy, werkte de Italiaanse kunstenaar vooral met handen die elkaar konden vasthouden. Hetzij middels twee platte handen op elkaar, hetzij handschuddend. De sculpturen staan voor Venetiës gevoeligheid, zo te midden van het water, alsmede haar gevoeligheid voor extreme watersnoden als gevolg van de klimaatcrisis.
Een andere maker, bij wie het ook minder bovenop ligt, is Rebecca Lee Kunz. De Amerikaanse werkt vaak met printjes, verf en natuurlijke materialen. Een van haar werken, is die ‘Boom van het leven’, waarbij ze werkt met de waardes zorg en sterkte ten behoeve van de natuurlijke schatten.
Wat is die milieukunst eigenlijk?
De ontwikkelingen van klimaatkunst lopen bijna parallel aan die van het klimaatactivisme zelf. Het begon als milieukunst, wat al decennialang bestond. Lang stonden dit soort uitingen ook letterlijk in dienst van het alarmisme – precies zoals Climsy doet. Het laatste anderhalve decennium, is de focus net als in het bredere activisme, op het klimaat komen te liggen. In Amsterdam had de AHK een artistiek onderzoek, waarbij er werd gespeeld met het verbeelden van de klimaatcrisis. Deel 3 van Refresh Amsterdam, een tentoonstelling over de toekomst van het Amsterdam Museum ten tijde van 750 jaar Amsterdam, ging over die klimaatcrisis. Er werd gezocht naar nieuwe perspectieven qua sociale ongelijkheid, machtsverschuivingen en de klimaatcrisis. Want ja, klimaat hangt ook samen met sociale rechtvaardigheid – zo ook klimaatrechtvaardigheid genoemd.
Wellicht heeft Climsy dat ook wel door – in een memo die de goede vriend aan deze auteur stuurde had de spreker het ook over het kapitalisme als thema – maar weet de toeschouwer dat niet. Misschien niet.