Op 5 mei, op Bevrijdingsdag, zou Yousef Gnanoui als Ambassadeur van de Vrijheid optreden. Dan vinden immers de Bevrijdingsfestivals plaats. Daar dacht het Nationaal Comité 4 en 5 mei echter anders over. Wat de reden is, is gissen. En gissen, daar staat de auteur van dit stuk niet achter. Hij is immers een journalist, en in de journalistiek zijn aannames een laatste strohalm.
Dat neemt niet weg dat het verdrietig is. Yousef Gnanoui begon als geestelijk vader van de rapgroep Flinke Namen – hij was immers buurman van een andere artiest. De rapgroep heeft klassieke nummers – zoals over bragging en liefde – en dat geldt ook voor de maker. Waarschijnlijk ken je Sef wel van ‘Diamanten’ (met Hans de Booij), ‘Tijdmachine’ (met Dio, waar ik het eerder over had) of van ‘Bagagedrager’ (met Gers Pardoel).
De laatste jaren had de muzikant echter ook een meer betrokken kant. Zo rapte hij in Land Dat Niet Bestaat over ‘één systeem, en dat is een gelijk systeem’. De beste man ziet liever een niet-kapitalistische wereld. En sinds 2023, toen de PVV won, spreekt hij zich uit over de Gaza-kwestie. Wat dus volgens hem een reden is, waarom hij geen ambassadeur meer mag zijn. Hoe het ook zij, het is in ieder geval hooguit het ambassadeurschap wat hem ontnomen is. In Groningen is hij gelukkig wel welkom.
Vragen over 4 en 5 mei
Het roept vragen op over 4 en 5 mei. Want waarom gaat het Comité niet in zee met een artiest, zonder toelichting te geven? Maar mocht Martin Bosma in 2025 wel de kranslegging doen om 20:00 uur? Diezelfde Martin Bosma, dat badinerend doet over culturele vrijheid (in het bijzonder over de NPO) en geen schaamte voelt om controversiële termen te gebruiken? De PVV staat immers haaks op alles waar onze vrijheidsstrijders voor gevallen zijn. Bovendien is het sowieso lastig om te genieten van 5 mei, Bevrijdingsdag, als er in de hele wereld extreemrechtse en fascistische praktijken aan de gang zijn.
Zonde. Verhalen rondom de Tweede Wereldoorlog zijn juist aangrijpend, interessant en leerzaam. Hoewel niet helemaal waarheid, is Oorlogswinter van wijlen Jan Terlouw (1931-2025) verrassend actueel. Een tiener die tijdens de Hongerwinter betrokken raakte bij illegale activiteiten. Illegaal vanuit het perspectief van de bezetter. Zoals een overval op een munitiedepot. Tegen zijn vader, burgemeester in een dorp nabij Zwolle, in! Precies het dilemma waarin activisten zitten: je houden aan de wet, of aan de moraliteit?
Of de echte verhalen. Verhalen van muzikanten en andere kunstenaars die niet gedraaid mochten worden. Omdat ze ‘te atonaal’ waren (Alban Berg) of hun afkomst niet aanstond (Gustav Mahler, Felix Mendelssohn-Bartholdy). Of van slachtoffers in andere minderheidsgroepen die getroffen werden. Die de dupe werden, van een oorlog, dat zijn wortels had in een door crises getergde Weimar-Duitsland.
En precies daarom, is het jammer, dat Sef niet welkom is zoals gehoopt.