Komende zaterdag is het een jaar geleden dat ik het volgende schreef naar aanleiding van de rechts-populistische winst van de Tweede Kamerverkiezingen dat jaar. Ik citeer: ‘De actie van de PVV is geslaagd, maar ik feliciteer hen niet. Als je na tientallen jaren niet inziet dat er in wijken als de Schilderswijk, Overvecht en Nieuw-West geen rassen-, maar klassenprobleem is, dan ben je óf dom óf kwaadaardig!’
Het punt is scherp geformuleerd. In de biologie is er maar één ras: het menselijke ras. Toch is mijn boodschap nog steeds actueel, vooral gezien de recente rellen rond de wedstrijd Ajax-Maccabi Tel Aviv.
De rellen roepen herinneringen op aan de coronarellen van januari 2021, toen ook op dat moment jongeren uit kwetsbare wijken het straatbeeld verstoorden. Dit is geen puur Nederlands fenomeen, want in Frankrijk ontstonden in juli vorig jaar vergelijkbare onrusten in achtergestelde wijken, waar de omstandigheden voor kinderen vaak erbarmelijk zijn. 57% van die arme Franse kinderen woont immers in de ghetto!
De oorzaken van rellen zijn complex. Je moet ze niet goed praten – een tram slopen, met mensen die gewoon willen reizen, is not done – maar begrijpen. De meeste Marokkanen en Turken gaan vooruit: meer werkenden, minder schoolverlaters en kleinere leerachterstanden onder hen. Maar degenen die vastlopen, verdienen extra aandacht. Politici blijven vaak steken in puur repressief beleid, zoals president Macron in Frankrijk, die een hervormingsplan naast zich neerlegde, ondanks zijn eígen verzoek om dit te ontwikkelen. Ook in eigen land krijgen bewindslieden vooral een harde plasser van being tough on crime. Kreten als ‘paspoorten afpakken’, ‘antisemitisme dat in het DNA van jonge islamieten zit’ en ‘integratieproblemen onder moslimjongeren’ zijn onder hen schering en inslag.
Gelukkig is er een voorbeeld van hoe het wél moet: kijk naar het stadsdeelbestuur van Amsterdam-Zuidoost. In diens 19-jarig (!) masterplan verdienen raddraaiers de sterke arm en brave burgers vrijetijdsbesteding en toegang tot werk. Vooruit, in de Bijlmer a.k.a. de Bims wonen vooral Suri’s en Anti’s. Maar de struggles zijn min of meer hetzelfde. Het plan is bovendien niet slecht. Sowieso is het bestuur toekomstgericht; iets wat in de landelijke politiek een zeldzaamheid is. Wat ook mooi is, dat het zich richt op het verminderen van kansenongelijkheid.
Zo’n mix van straf en preventie werkt. Al was het alleen maar om vermeende integratieproblemen op te lossen. Vraag maar aan het Verwey-Jonker Instituut, het CCV en het WODC.
Aan de heren Schoof en Nobel en de dames Faber en Yeşilgöz: mijn zegje is gedaan. Ik wil ook theedrinken met kansarme jongeren, aangezien het werkt. Kom er maar in!