Het aantal hete dagen valt deze zomer niet meer op één hand te tellen. Ook niet op twee handen, trouwens. Zelfs de verjaardag van deze auteur – zie de datum van dit artikel – was behoorlijk warm. Dat is echter niets vergeleken met 26 juni jl., toen de temperaturen circa 35 graden bereikten. Klimaatwetenschappers zeggen het al meermaals: hittegolven zijn steeds vaker een feit. Niet voor niets heeft het RIVM een hitteplan. Toch zit de auteur iets dwars.
Het is overduidelijk, dat de zon het heetst is in de middaguren. En dat je aan de uiterste randen van de dag je activiteiten moet inplannen. Meestal in de vroege ochtend of in de avonduren, indien het kan. Dit houdt allemaal verband met hittestress. Je kunt dan de warmte niet goed kwijt, met als gevolg vermoeidheid, hoofdpijn en duizeligheid. Hoewel ouderen en jonge kinderen hiervoor extra kwetsbaar zijn, is er zelfs vanuit kerngezonde en sportieve mensen kritiek. Ook zij kennen hun grens, vraag maar aan de vele wandelaars en fietsers (zelfs Tadej Pogacar, Rondewinnaar pur sang, klaagde).
En niet alleen mensen kunnen er niet tegen. Over andere diersoorten is heel veel geschreven. Maar wat dacht je bijvoorbeeld van voertuigen? Staal kan uitzetten en het systeem van seinen, wissels en elektronische systemen raken ontregeld. Zo kunnen treinen niet optimaal rijden. Of wacht je van asfalt wat steeds heter kan worden en zelfs kan smelten? Zelfs in de zomer moet er gestrooid worden.
Standaard winkeltijden werken bij hitte slecht
Eenieder is uiteindelijk verantwoordelijk voor zijn eigen gedrag. Maar als het al op zijn minst acht jaar duidelijk is dat hete zomertemperaturen een blijvertje zijn, is het in dat opzicht – naar alle eerlijkheid – ontzettend vreemd dat openbare gelegenheden in het ergste geval pas om 10:00 uur – en op zondag zelfs 12:00 uur pas – openen. En om het erger te maken, al om 17:00 uur (en soms zelfs 16:00 of 15:00 uur) sluiten. Dan dwing je eigenlijk de burger om in de hitte naar buiten te gaan, wat hoe het ook zij niet te verantwoorden is. Zelfs naar een koele auto of koel openbaar vervoer moet je immers lopen. Daar gaat het terechte advies om rustig aan te doen bij hitte, zeker als een aankoop noodzakelijk is. Ook al is er in een winkel misschien airconditioning.
Anno 2026 is er eigenlijk geen excuus meer voor. Zeker niet als je een publieke instelling bent, zoals een gemeentehuis of een bibliotheek, waar de winstprikkel minder of niet aanwezig is. Vanuit diezelfde overheid zou het zelfs als een slecht voorbeeld overkomen, als je zelf niet waarmaakt wat je predikt. Sterker nog: burgers willen juist een dienstbare overheid, en maatregelen die de burger concreet kunnen raken. Als je, in navolging van de stemdag, notoir je dienstverlening kunt vervroegen vanaf 08:00 uur (of 07:00 uur) en kunt stoppen om 20:00 uur, is dat al een concrete winst. Zeker omdat je burgers vaak al in die tijden naar school moeten gaan. Bij bedrijven is er nog de factor winst – en toch is de markt soms minder actief. Zelfs op feestdagen, zoals Pinksteren en Hemelvaart, die niet echt meer gevierd worden. En wat heb je aan klandizie die geplaagd wordt door gezondheidsklachten, en daardoor gehinderd worden in het geld uitgeven aan de economie? Alsof dat goed is voor de markt.
Als dat zelfs kan, en corona laat zien dat in het kader van de gezondheid regels omgebogen kunnen worden, zou dat voor hitte misschien nog meer moeten kunnen. Een pandemie is er immers eens in de 100 jaar. Hittegolven heb je minstens drie maal per vier jaar.