Er is heel weinig wat de vertegenwoordigers van de veehouderij en radicale klimaatactivisten gemeen hebben. Althans, in de ogen van de publieke opinie: dat gaat om snelwegblokkades. Deze auteur gaat niet de poging doen om deze aan elkaar gelijk te stellen. Dat is pertinente onzin. Maar voor beiden geldt: een snelwegblokkade is niet per se een geslaagde vorm van actievoeren. Zeker niet met alle neveneffecten.
Voor de vertegenwoordiging van de agrarische sector is dat duidelijk. Veel stringentere maatregelen zijn in de loop van de jaren uitgebleven. Ook ministers die wel een doortastender stikstofbeleid gerealiseerd willen zien worden, zoals Christianne van der Wal of de huidige Jaimi van Essen, vise(e)r(d)en soms de afzwakking. Laat staan ministers uit de jaren tien (en nul, negentig, en tachtig). Nog steeds gaat het vooral over piekbelasters, en krijgen de agrariërs onder Van Essen zelfs een ruime uitkoopsom. Het Brabantse provinciebestuur, dat ondanks de constant wisselende kabinetten wel haar provincie op stikstofslot wilde zetten – het Nederlandse deel – moest sommige maatregelen (over de kippen) ook alsnog laten herzien.
Dat gezegd hebbende, zijn agrariërs bezig met een Pyrrusoverwinning. Van 2019 tot nu is de schade immens gebleken. Je zou er een paper over moeten schrijven, maar het gaat om honderden kilometers aan ernstige verkeersstoringen, honderdduizenden euro’s aan schade door filevormingen, alsmede meerdere ongevallen en gewonden (en deze maand één dode). Een schuldeiser zou hieraan een kluif vol hebben. Om nog maar te zwijgen van het aantal kilometerminuten-uren in 2019: bijna een kwart miljoen, en bijna 3800 kilometerminuten-uren (km-uren is lengte opstopping / aantal uren). Om dan nog maar te zwijgen over de hoeveelheid doodsbedreigingen en andere vormen van wangedrag. Dit gaat over de toon, maar we hebben het nog niet eens over hun inhoudelijke punten (die wankel zijn).
Extinction Rebellion
Toch is het enkel oneerlijk om het te hebben over agrariërs. Extinction Rebellion kan er ook het handje van. Denk aan bijvoorbeeld 9000 aanhoudingen volgens de gemeente Den Haag in 2023, 9000 euro ivm verwijdering graffiti en cumulatieve blokkades op de A12 (maar meestal wel in Den Haag, waar het een stadsroute is). Deze cijfers zijn niet niks, maar ook enigszins peanuts vergeleken met de agrariërs.
Niettemin verdient XR ook geen schoonheidsprijs. Want voor een witte of oudere Nederlander zijn de gevolgen van burgerlijke ongehoorzaamheid anders dan voor iemand van kleur. En de organisatie beweert dat ‘alles met elkaar samenhangt’. Dat klopt bijvoorbeeld, in het geval van Gaza. Oorlog is per definitie milieuvervuilend, maar zo’n kwetsbaar woestijngebied helemaal. Maar zoals de organisatie het nu brengt, klinkt het eerder als een radicaal progressief essay. Juist omdat de klimaatactivisten het merendeels het bij het rechte eind hebben – zeker gezien de droge zomer – zou de vorm ook geen twijfels moeten aanwakkeren.
Hoe het ook zij: hoe blij de auteur is dat landgenoten inzien dat braaf zijn niet altijd werkt, kun je ook stranden in de vorm. Ook als dat deels ten onrechte is.